احساس حالت تهوع بعد از اسلیو معده یکی از شایع ترین عوارضی است که بیماران پس از انجام این جراحی کاهش وزن تجربه میکنند. اگرچه عمل اسلیو معده با هدف کاهش حجم معده و کمک به کنترل وزن انجام میشود، اما تغییرات فیزیولوژیکی ایجادشده در دستگاه گوارش میتوانند به بروز علائمی مانند تهوع و ناراحتی گوارشی منجر شود. این وضعیت، در بسیاری از موارد موقتی بوده و با انطباق تدریجی بدن بهبود مییابد، اما گاهی نیاز به مداخلات درمانی دارد. در این مقاله به بررسی علل اصلی حالت تهوع پس از اسلیو معده، راهکارهای پیشگیری و درمان، و زمان ضروری برای مراجعه به پزشک میپردازیم تا درک بهتری از این پدیده و نحوه مدیریت آن ارائه شود.
بعد از اسلیو معده چه اتفاقی میافتد؟
در عمل اسلیو معده، حدود ۷۰ تا ۸۵ درصد معده برداشته میشود و یک معده لولهای شکل و کوچک باقی میماند. این تغییر ساختاری باعث میشود که فرد زودتر احساس سیری کند و مقدار غذای دریافتی کاهش یابد. علاوه بر آن، تولید هورمون گرلین (هورمون گرسنگی) نیز کاهش پیدا میکند. بعد از عمل، بیمار باید به رژیم غذایی خاصی پایبند باشد و به مرور از مایعات به غذاهای پورهای و سپس غذاهای جامد حرکت کند.
با این حال، بدن زمان نیاز دارد تا با این تغییرات جدید سازگار شود و همین موضوع ممکن است باعث بروز علائمی مانند حالت تهوع، استفراغ، یا نفخ شود.
دلایل اصلی حالت تهوع بعد از اسلیو معده
اصلی ترین دلایل ایجاد حالت تهوع بعد از اسلیو معده عبارتند از:
داروهای بیهوشی
یکی از دلایل به وجود اومدن حالت تهوع بعد از اسلیو معده مصرف داروهای بیهوشی حین جراحی است. برخی داروهای بیهوشی میتوانند اثرات جانبی مانند تهوع، سرگیجه و خستگی داشته باشند. این حالت اصولا موقتی است و طی چند روز اول بعد از جراحی برطرف میشود.
تغییرات اعمال شده در معده
با کوچک شدن معده و ایجاد ساختار جدید، سیستم گوارشی نیاز به زمان دارد تا خود را با این وضعیت تطبیق دهد. این تغییر ممکن است عملکرد طبیعی معده و ترشح آنزیمهای گوارشی را مختل کند و در نتیجه باعث تهوع شود. همچنین اعصاب معده ممکن است به تغییرات مکانیکی واکنش نشان دهند و سیگنالهایی به مغز ارسال کنند که احساس تهوع را بر میانگیزد.
سندروم دامپینگ
سندروم دامپینگ (Dumping Syndrome) حالتی است که غذا به سرعت از معده وارد روده باریک میشود. این حالت میتواند باعث بروز علائمی مانند تهوع، اسهال، ضعف و تعریق شود. دامپینگ بیشتر زمانی اتفاق میافتد که فرد غذاهای قندی یا پرچرب بخورد، خصوصا در مراحل اولیه رژیم بعد از عمل.
سریع و مقدار زیادی غذا خوردن
بعد از اسلیو معده در سنندج، معده ظرفیت کمتری دارد و اگر فرد غذا را سریع یا در حجم زیاد بخورد، معده بیش از حد پر شده و منجر به تهوع یا استفراغ میشود. نجویدن به اندازه کافی و بلع سریع نیز این مشکل را تشدید میکند. بنابراین رعایت آداب صحیح غذا خوردن اهمیت ویژهای دارد.
عدم توجه به رژیم غذایی مناسب بعد از عمل اسلیو
در هفتههای اول بعد از جراحی، رژیم غذایی به صورت مرحلهای تنظیم میشود: مایعات شفاف، مایعات غلیظ، پوره و سپس غذای نرم. عدم رعایت این مراحل میتواند فشار زیادی به معده وارد کرده و احساس تهوع ایجاد کند. خوردن غذاهای سنگین، چرب یا خیلی شیرین در این دوران اکیدا ممنوع است.
کمبود آب در بدن بعد از جراحی اسلیو معده
دهیدراتاسیون یا کم آبی بدن یکی از علل دیگر حالت تهوع بعد از اسلیو معده است. به دلیل کاهش ظرفیت معده، نوشیدن آب ممکن است محدود شود و بدن دچار کمآبی شود. علائم کم آبی شامل سردرد، خستگی، گیجی و تهوع است. بیماران باید روزانه مقدار کافی مایعات بنوشند، اما این کار باید آهسته و در فواصل زمانی مناسب انجام شود.
بیشتر بدانید: خطرات اضافه وزن و عوارض آن برای مردان و زنان
حالت تهوع بعد از اسلیو معده موقت است یا دائمی؟
در اکثر موارد، حالت تهوع بعد از اسلیو معده یک عارضه موقتی است که طی چند روز تا چند هفته برطرف میشود. بسیاری از افراد با تطبیق تدریجی بدن به تغییرات جدید، دیگر دچار تهوع نمیشوند. اما در برخی موارد نادر، تهوع ممکن است به یک مشکل مزمن تبدیل شود و نیاز به بررسی دقیق و مکرر توسط پزشک داشته باشد.
دلایلی مانند انسداد، تنگی محل جراحی، عفونت، یا عدم تحمل به برخی غذاها ممکن است پشت این تهوعهای مداوم باشند. در این صورت بررسی با آندوسکوپی، سونوگرافی یا آزمایشات دیگر ممکن است لازم شود.
راهکارهایی برای کاهش حالت تهوع بعد از اسلیو معده
برای کنترل و کاهش حالت تهوع بعد از جراحی، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
- رعایت دقیق رژیم غذایی بعد از عمل
مراحل تغذیهای بعد از اسلیو باید به دقت رعایت شود. از مصرف غذاهای چرب، تند، قندی و پرحجم در مراحل اولیه خودداری کنید. همچنین از خوردن نوشیدنیهای گازدار بپرهیزید.
- مصرف غذا در حجم کم و با سرعت آهسته
غذا را در وعدههای کوچک تقسیم کرده و به آرامی بجوید. هر لقمه را حداقل ۲۰ تا ۳۰ بار بجوید و بین لقمهها فاصله بگذارید.
- نوشیدن مایعات به صورت جرعه جرعه
آب را به تدریج و جرعه جرعه در طول روز بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری شود. بلافاصله قبل یا بعد از غذا مایعات ننوشید.
- استفاده از داروهای ضد تهوع
پزشک ممکن است برای شما داروهای ضد تهوع تجویز کند که باعث کاهش این احساس ناخوشایند شوند. این داروها باید فقط با تجویز پزشک مصرف شوند.
- مصرف پروبیوتیکها
برخی مطالعات نشان دادهاند که استفاده از مکملهای پروبیوتیک ممکن است به تنظیم تعادل باکتریهای روده و کاهش تهوع کمک کند. البته قبل از مصرف باید با پزشک مشورت شود.
- استراحت کافی و کاهش استرس
استرس و اضطراب میتواند علائم گوارشی مانند تهوع را تشدید کند. داشتن خواب کافی، آرام سازی ذهن و تکنیکهای تنفسی ممکن است به کاهش تهوع کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر حالت تهوع شدید، مداوم و طولانی مدت باشد، باید حتما به دکتر کیوان صابونی متخصص جراحیهای لاغری در سنندج مراجعه کنید. در موارد زیر مراجعه فوری ضروری است:
- تهوع همراه با استفراغ شدید و مکرر
- عدم تحمل حتی مایعات
- کاهش وزن بیش از حد در مدت زمان کوتاه
- نشانههای کمبود آب شدید در بدن مانند خشکی دهان، کاهش ادرار، سرگیجه
- درد شکم یا تب
در این شرایط پزشک با معاینه بالینی و انجام آزمایشهای لازم علت را بررسی کرده و درمان مناسب را تجویز میکند.
علت خونریزی معده بعد از جراحی اسلیو چیست؟
خونریزی معده یکی از عوارض احتمالی اما نسبتا نادر جراحی اسلیو معده است که میتواند در ساعات یا روزهای اولیه پس از جراحی اسلیو معده بروز کند. این عارضه عمدتا به یکی از دلایل زیر ایجاد میشود:
۱. نشت از خطوط منگنه (Staple Line Leak)
در جراحی اسلیو، معده با استفاده از منگنههای جراحی تقسیم و دوخته میشود. در برخی موارد نادر، ممکن است این محل به درستی ترمیم نشود یا دچار نشت شود. این نشت میتواند باعث التهاب و در نتیجه خونریزی شود.
۲. آسیب به رگهای خونی
در حین جراحی ممکن است برخی از عروق خونی کوچک در دیواره معده یا اطراف آن آسیب ببینند. گاهی این خونریزیها بلافاصله مشخص نمیشوند و چند ساعت یا چند روز بعد علائمشان ظاهر میشود.
۳. زخم یا تحریک پوشش داخلی معده
استفاده از برخی داروها (مثل داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی) یا خوردن غذاهای نامناسب در اوایل دوره نقاهت ممکن است باعث تحریک مخاط معده و ایجاد زخم شود که منجر به خونریزی میشود.
۴. مشکلات انعقادی
برخی بیماران به دلایل ژنتیکی یا مصرف داروهای رقیق کننده خون ممکن است دچار اختلالات انعقادی باشند. در این افراد، احتمال خونریزی بعد از هر نوع جراحی، از جمله اسلیو معده، بیشتر است.
بیشتر بخوانید: مراقبتهای بعد از جراحی لاغری؛ نکات طلایی
علائم هشداردهنده خونریزی داخلی
- استفراغ خونی یا قهوهای رنگ
- مدفوع سیاه یا خونی
- سرگیجه، ضعف شدید، یا غش
- ضربان قلب بالا و افت فشار خون
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، باید فورا به اورژانس مراجعه شود، چرا که خونریزی داخلی میتواند تهدید کننده حیات باشد و نیاز به بررسی فوری، تصویر برداری یا حتی جراحی مجدد دارد.
کلام پایانی…
حالت تهوع بعد از اسلیو معده یکی از عوارض پر تکرار و عمدتا موقتی این جراحی میباشد که با رعایت رژیم غذایی مناسب، مصرف مایعات کافی و پرهیز از عادات نادرست غذا خوردن قابل کنترل است. با این حال، در صورت تداوم یا شدت علائم، مراجعه به پزشک الزامی است تا از بروز مشکلات جدی و خطر آفرین پیشگیری شود. پیروی از توصیههای پزشک و داشتن سبک زندگی سالم، مسیر کاهش وزن را هموار و مطمئن خواهد کرد.