سردرد بعد از جراحی لاغری یا همان (Headache after bariatric surgery)، یکی عمده مشکلات افراد بعد از کاهش وزن در افراد مبتلا به چاقی مفرط است. این روش درمانی همان طور که مزایای زیادی برای سلامتی دارد، ممکن است با عوارضی موقتی یا در برخی موارد پایدار همراه باشد. یکی از شکایات رایجی که بیماران پس از جراحی لاغری گزارش میکنند، سردرد است. سردرد بعد از جراحی لاغری ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد و در صورت بیتوجهی میتواند کیفیت زندگی بیمار را تحت تاثیر قرار دهد. در اینجا، به بررسی دقیق علل اصلی و راهکارهای درمانی برای سردرد پس از جراحی چاقی خواهیم پرداخت.
علل اصلی سردرد بعد از جراحی لاغری
ایجاد این عارضه ممکن است دلایل متعددی داشته باشد. برخی از این عوامل عبارتند از :
کم آبی بدن
پس از جراحی لاغری، به خصوص در روزها و هفتههای ابتدایی، بیماران اغلب مصرف مایعات کمتری دارند. این کاهش دریافت مایعات میتواند منجر به کم آبی بدن شود که یکی از علل شایع سردرد به شمار میرود. علاوه بر آن، کاهش حجم معده باعث میشود افراد نتوانند مانند قبل آب بنوشند و همین امر احتمال دهیدراته (dehydrated) شدن بدن را افزایش میدهد.
افت فشار خون
یکی از تغییرات فیزیولوژیکی پس از جراحی لاغری، افت فشار خون است. این وضعیت عمدتا در افرادی رخ میدهد که به سرعت وزن کم میکنند یا به دلیل محدودیت غذایی دچار افت فشار میشوند. کاهش ناگهانی فشار خون میتواند باعث بروز احساس ضعف، سرگیجه و ناتوانی و در نتیجه سردرد و حالت تهوع شود.
افت قند خون
افت قند خون یا (hypoglycemia) یکی دیگر از علل مهم سردرد بعد از جراحیهای لاغری مانند بای پس معده در سنندج یا اسلیو معده در سنندج است. از آنجایی که مصرف مواد قندی و پرکالری محدود میشود، بدن علی الخصوص در اوایل دوره نقاهت ممکن است دچار نوسان قند خون شود. این تغییرات میتواند باعث ایجاد سردردهای شدید، احساس تهوع و تپش قلب شود.
تغییرات هورمونی
کاهش وزن سریع پس از جراحی لاغری میتواند منجر به تغییر در سطح برخی هورمونها مانند انسولین، لپتین، گرلین و حتی هورمونهای جنسی شود. این تغییرات هورمونی ممکن است تاثیر مستقیمی بر بروز سردرد یا افزایش حساسیت به عوامل محرک درد داشته باشند. برخی افراد نیز به دلیل نوسانات هورمونی پس از عمل دچار میگرنهای جدید یا تشدید میگرنهای قبلی میشوند.
استرس برگشت وزن قبلی
هرچند جراحی چاقی یک راه موثر برای کاهش وزن است، اما نگرانی از بازگشت وزن و نتایج عمل میتواند استرس زا باشد. این استرس روانی میتواند باعث افزایش تنش عضلانی، اختلال خواب و سردردهای تنشی شود. گاهی اوقات استرس حتی موجب تشدید میگرن میشود.
درمان سردرد بعد از جراحی لاغری
درمان سردرد پس از جراحی لاغری بستگی به علت اصلی آن دارد. در ادامه به راهکارهایی برای مدیریت این نوع سردرد اشاره میکنیم:
- مصرف مایعات کافی: نوشیدن مقادیر مناسب آب در فواصل منظم بسیار مهم است. نوشیدن جرعه جرعه آب در طول روز به جلوگیری از کم آبی بدن کمک میکند.
- تنظیم وعدههای غذایی: پرهیز از گرسنگی طولانی و مصرف وعدههای غذایی کوچک و مکرر میتواند به کنترل قند خون و پیشگیری از سردرد کمک کند.
- اندازهگیری فشار خون: در صورت شک به افت فشار خون، کنترل منظم فشار با مشورت پزشک ضروری است.
- مشاوره روانشناسی یا روان پزشکی: در مواردی که استرس عامل اصلی سردرد باشد، کمک گرفتن از مشاور یا روانپزشک میتواند بسیار موثر باشد.
- دارو درمانی: در صورت تشدید سردرد، استفاده از داروهای مسکن تجویزی یا غیر نسخهای تحت نظر پزشک قابل استفاده است.
- مکملهای غذایی: استفاده از مکملهایی مانند منیزیم، ویتامین B1 (تیامین) و ویتامین D در برخی بیماران توصیه میشود، چرا که کمبود این ویتامینها نیز ممکن است موجب سردرد شود.
سردرد بعد از جراحی لاغری موقت است یا دائمی؟
در اغلب موارد، سردردهایی که پس از جراحی لاغری بروز پیدا میکنند، موقتی هستند و با اصلاح سبک زندگی و رعایت توصیههای تغذیهای، به مرور کاهش پیدا میکنند. با این حال، در برخی بیماران به خصوص افرادی با سابقه میگرن یا اختلالات هورمونی، ممکن است سردردها شدت بگیرند یا مزمن شوند. تشخیص نوع سردرد توسط پزشک اهمیت زیادی دارد و میتواند به تعیین راهکار درمانی موثر کمک کند.
بیشتر بدانید: معده درد بعد از جراحی لاغری؛ علل، علائم، درمان و پیشگیری
کدام روش برای کنترل سردرد بعد از جراحی لاغری مناسبتر است؟
روش مناسب برای کنترل سردرد به عامل ایجاد کننده آن بستگی دارد. به طور کلی، رویکرد ترکیبی شامل اصلاح تغذیه، هیدراتاسیون(Hydration) مناسب، کاهش استرس، و در صورت نیاز دارو درمانی، بهترین نتیجه را دارد. همچنین پیگیریهای منظم با تیم پزشکی شامل جراح لاغری خود دکتر کیوان صابونی، متخصص تغذیه و روانشناس، نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از عوارضی مانند سردرد دارد.
پیشگیری از سردرد بعد از جراحی لاغری
اقداماتی وجود دارد که میتوانید با رعایت آنها از ابتلا به سردرد بعد از جراحی لاغری جلوگیری کنید:
تغذیه مناسب
تغذیه پس از جراحی لاغری باید بر اساس برنامهای دقیق باشد. مصرف منظم پروتئین، سبزیجات، ویتامینها و پرهیز از حذف وعدههای غذایی، از بروز نوسانات قند خون و سایر عوامل محرک سردرد جلوگیری میکند.
فعالیت بدنی کافی
ورزش سبک مانند پیاده روی میتواند به بهبود گردش خون، کاهش استرس و افزایش انرژی کمک کند. فعالیت بدنی منظم یکی از عوامل موثر در پیشگیری از سردرد است.
بیشتر بدانید: عمل ساسج بای پس در سنندج؛ کاهش وزن پایدار
مصرف مکملهای غذایی
پس از جراحی لاغری، جذب برخی ویتامینها و مواد معدنی کاهش مییابد. مکملهایی مانند ویتامین B کمپلکس، آهن، روی و منیزیم تحت نظر پزشک باید مصرف شوند تا بدن با کمبود مواجه نشود و احتمال بروز سردرد کاهش یابد.
سوالات متداول
هر دو نوع جراحی ممکن است باعث بروز سردرد شوند، اما در جراحی بای پس معده به دلیل تغییرات شدیدتر در جذب مواد مغذی و نوسانات بیشتر قند خون، احتمال بروز سردرد کمی بیشتر میباشد. با این حال، این موضوع به عوامل فردی مانند وضعیت تغذیهای و سبک زندگی نیز بستگی دارد.
بله. برخی افراد خصوصا کسانی که سابقه میگرن دارند، ممکن است پس از جراحی لاغری با تشدید میگرن یا بروز حملات جدید مواجه شوند. تغییرات هورمونی، کمبود مواد مغذی، استرس و کم آبی از عوامل تشدید کننده میگرن هستند که در دوران بعد از جراحی لاغری بیشتر دیده میشوند که میبایست با رعایت رژیم غذایی این عوارض را کنترل کرد.