یکی از این عوارض رایج و البته گاهی نگران کننده بعد از جراحی لاغری، سکسکه بعد از بای پس معده است. این عمل نیز مانند هر جراحی دیگری، ممکن است عوارضی به دنبال داشته باشد. اگر شما هم بعد از عمل با سکسکههای مداوم یا غیرعادی مواجه شدهاید، این مقاله به شما کمک میکند تا دلایل به وجود آمدن آن را درک کرده و راهکارهای سالمی برای پیشگیری و درمان سکسکه بیابید.
سکسکه چیست؟
سکسکه یا هیچاپ، یک انقباض غیر ارادی دیافراگم است. عضلهای که بین قفسه سینه و شکم قرار دارد و نقش مهمی در فرایند تنفس ایفا میکند. زمانی که دیافراگم به طور ناگهانی منقبض میشود و هم زمان تارهای صوتی بسته میشوند، صدای «هیچاپ» تولید میشود. سکسکه اصولا بی خطر است و ظرف چند دقیقه از بین میرود، اما در برخی افراد ممکن است طولانی مدت و آزار دهنده باشد یا باعث بالا آمدن اسید معده شود، به خصوص پس از انجام عملهای جراحی مانند اسلیو معده و یا بای پس معده.
علت ایجاد سکسکه بعد از بای پس معده چیست؟
دلایل مختلفی برای سکسکه بعد از عمل بای پس معده وجود دارد که برخی از آنها شامل موارد زیر است:
1. تحریک عصب فرنیک یا واگ
این دو عصب در کنترل دیافراگم نقش دارند. هرگونه کشش، التهاب یا آسیب به این اعصاب در جریان جراحی میتواند سکسکه را تحریک کند.
2. تغییرات در حجم معده و مسیر گوارشی
در بای پس معده، بخش اعظم معده دور زده شده و فقط یک کیسه کوچک برای پذیرش غذا باقی میماند. این تغییر میتواند به حساسیت بیشتر معده و تحریک سکسکه منجر شود.
3. ورود هوا به معده
بلعیدن سریع غذا یا مایعات ممکن است باعث ورود بیش از حد هوا به معده شود که دیافراگم را تحریک کرده و سکسکه را به دنبال دارد.
4. داروهای بیهوشی و مسکنها
مصرف برخی داروهای بیهوشی یا داروهای کنترل درد بعد از جراحی میتواند تاثیر مستقیمی بر اعصاب گوارشی و تنفسی داشته باشد
بیشتر بدانید: عمل مینی بای پس معده در سنندج بهترین نتیجه زیر نظر بهترین جراح
بعد از جراحی بای پس چه اتفاقی برای معده میفتد؟
در جراحی بای پس معده (Roux-en-Y)، بخش بالایی معده جدا شده و کیسهای کوچک با ظرفیت حدود ۳۰ میلی لیتر ایجاد میشود. این کیسه مستقیما به بخشی از روده باریک متصل میشود و مسیر طبیعی غذا از بقیه معده و بخش ابتدایی روده عبور نمیکند. نتیجه این تغییرات:
- کاهش حجم معده و در نتیجه مصرف کمتر غذا
- جذب کمتر کالری و مواد مغذی
- کاهش فشار معده و روده
اما این تغییرات میتوانند بر نحوه هضم غذا، نحوه بلع، و واکنشهای عصبی نیز تاثیر گذار باشند و گاهی به مشکلاتی مانند سکسکه منجر شوند.
خوردن چه غذاهایی باعث سکسکه بعد از بای پس معده میشود؟
تغذیه نامناسب بعد از عمل میتواند احتمال سکسکه را افزایش دهد. برخی از غذاها و نوشیدنیهایی که ممکن است محرک باشند، عبارتند از:
- نوشابههای گازدار و نوشیدنیهای حاوی قند
- غذاهای سرخ شده یا پرچرب
- خوراکیهای تند و اسیدی مانند مرکبات، فلفل و سرکه
- خوردن غذاهای خشک یا سفت بدون جویدن کافی
- نوشیدن مایعات هنگام غذا خوردن
- مصرف زیاد غذا در یک وعده یا خوردن خیلی سریع
راهکارهایی برای جلوگیری از سکسکه مداوم بعد از بای پس معده
برای کاهش یا جلوگیری از سکسکههای آزار دهنده پس از جراحی، میتوان راهکارهای ساده را به کار گرفت:
1. آهسته خوردن و جویدن کامل غذا
جویدن کامل و بلع آرام مانع ورود هوای اضافی به معده میشود.
2. پرهیز از نوشیدنیهای گازدار
نوشیدنیهای حاوی گاز باعث پر شدن معده از هوا و تحریک دیافراگم میشوند.
بیشتر بدانید: جراحی آپاندیس: هر آنچه باید بدانیم!
3. خوردن غذا در وعدههای کوچک
به جای سه وعده بزرگ، پنج یا شش وعده کوچک مصرف کنید تا معده تحت فشار قرار نگیرد.
4. پرهیز از دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا
حداقل ۳۰ دقیقه بعد از غذا خوردن بنشینید یا قدم بزنید تا فرآیند هضم بهتر انجام شود.
5. مدیریت استرس
اضطراب و استرس میتوانند سکسکه را تشدید کنند. تکنیکهای آرام سازی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن یا یوگا مفید هستند.
رژیم غذایی سالم برای پیشگیری از ابتلا به سکسکه بعد از بای پس معده
پس از جراحی، باید رژیمی متعادل و مناسب انتخاب شود که هم نیازهای تغذیهای را تامین کند و هم از بروز مشکلات گوارشی مانند سکسکه جلوگیری نماید.
فاز اول: رژیم مایع
در این مرحله باید فقط مایعات صاف و بدون گاز مصرف شود، مانند:
- آب
- آب گوشت بدون چربی
- ژله بدون قند
- نوشیدنیهای پروتئینی بدون گاز
فاز دوم: پورهها و غذاهای نرم
پس از حدود ۱ تا ۲ هفته، مصرف غذاهای نرم آغاز میشود:
- سیب زمینی آب پز یا پوره شده
- تخم مرغ آبپز
- سوپ صاف و کم چرب
- ماست یونانی بدون چربی و بدون قند
بیشتر بدانید: آیا بارداری بعد از اسلیو معده ممکن است؟
فاز سوم: غذای جامد سبک
در این مرحله باید غذاهای سالم و ساده در وعدههای کوچک مصرف شوند:
- مرغ یا ماهی بخارپز
- سبزیجات بخارپز شده
- برنج قهوهای پخته شده
- میوههای نرم مانند موز یا سیب پخته شده
همواره باید از مصرف نوشابه، غذاهای چرب و ادویه دار، و نوشیدن مایعات هم زمان با غذا پرهیز کرد.
در آخر…
سکسکه بعد از عمل بای پس معده موضوعی رایج اما قابل کنترل است. با رعایت رژیم غذایی مناسب، پرهیز از غذاهای محرک و اصلاح سبک زندگی میتوان از بروز یا تداوم این عارضه جلوگیری کرد. اگر سکسکه شدید و غیر قابل کنترل باشد، مراجعه به پزشک متخصص جراحی لاغری دکتر کیوان صابونی برای بررسی علت ضروری است. داشتن آگاهی کافی درباره بدن و نشانههای بعد از جراحی، کلید موفقیت در دوران نقاهت و مراقبتهای بعد از بای پس معده و رسیدن به سلامت کامل است.
سوالات متداول
سکسکه عمدتا آسیبی به معده نمیزند، اما اگر مداوم، شدید یا همراه با درد باشد، باید توسط پزشک بررسی شود. در موارد نادر، ممکن است نشانهای از مشکلات جدی مانند نشتی در ناحیه اتصال معده و روده باشد.
بله، سکسکه بعد از جراحیهای لاغری مانند بای پس معده تا حدی طبیعی است و عموما در روزهای اول پس از جراحی بروز میکند. در اغلب موارد، این سکسکهها گذرا هستند و با تنظیم رژیم غذایی و عادات خوردن کاهش مییابند.
اگرچه هدف اصلی بای پس معده کاهش وزن و درمان چاقی است، اما در برخی بیماران باعث کاهش رفلاکس معده و دردهای گوارشی میشود. با این حال، در هفتههای اول پس از عمل ممکن است سکسکه یا مشکلات گوارشی به صورت گذرا ظاهر شوند که طبیعی است و نیاز به صبر و مراقبتهای پس از جراحی لاغری دارد.
بله، اگر سکسکه بیشتر از ۴۸ ساعت ادامه یابد یا با علائمی مانند درد شکم، تهوع، استفراغ یا اختلال در غذا خوردن همراه باشد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید. این وضعیت میتواند نشانهای از عفونت، مشکلات عصبی یا اختلالات گوارشی باشد که نیاز به بررسی تخصصی دارد.