لاپاراسکوپی روده به عنوان یکی از پیشرفته ترین روشهای جراحی، تحولی چشمگیر در درمان بسیاری از بیماریهای گوارشی، به خصوص چسبندگی های روده ای ایجاد کرده است. چسبندگی روده ممکن است پس از جراحیهای قبلی، التهابهای مزمن یا حتی بدون علت مشخصی به وجود بیاید و زندگی روزمره بیمار را مختل کند. در گذشته، تنها راه مقابله با این وضعیت، انجام جراحیهای باز و سنگین بود. اما امروزه با ورود لاپاراسکوپی به دنیای پزشکی، بیماران میتوانند با حداقل درد، اسکار و دوران نقاهت، تحت درمان مؤثر قرار گیرند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با مشکل چسبندگی روده روبرو هستید، در این مقاله با ما همراه باشید تا به صورت کامل با لاپاراسکوپی روده، روند انجام آن، مزایا، مراقبتهای بعد از عمل و هر آنچه باید بدانید آشنا شوید.
چسبندگی روده چیست و چگونه ایجاد میشود؟
چسبندگی روده (Intestinal Adhesion) به تشکیل نوارهایی از بافت فیبروزی گفته میشود که بین بخش هایی از روده یا میان روده و اندامهای مجاور ایجاد میشود. این بافتها حرکت طبیعی روده را محدود کرده و ممکن است منجر به درد شکمی، یبوست یا حتی انسداد کامل لومن روده شوند.
عوامل ایجاد چسبندگی روده:
- جراحیهای قبلی شکم و لگن (آپاندکتومی، سزارین، کولکتومی و…)
- عفونتهای داخل صفاقی (پریتونیت)
- التهاب مزمن ناشی از بیماریهایی مانند کرون یا آندومتریوز
- پرتودرمانی شکم
- ضربه به شکم
بیشتر بدانید: جراحی بای پس روده؛ ترکیب موثرترین روشهای لاغری!
علائم چسبندگی روده
علائم چسبندگی ممکن است بسته به شدت و محل چسبندگی متفاوت باشند. برخی از این علائم شامل:
- درد شکمی متناوب یا مداوم
- نفخ شکم
- تهوع و استفراغ
- یبوست یا تغییر در حرکات روده
- کاهش اشتها و کاهش وزن
- نشانههای انسداد روده در موارد حاد (اورژانسی)
روشهای تشخیص چسبندگی روده
تشخیص قطعی چسبندگی روده اغلب دشوار است؛ زیرا بسیاری از تستهای تصویر برداری توانایی نشان دادن بافت فیبروزی چسبنده را ندارند. با این حال، برخی روشهای تشخیصی به تشخیص کمک میکنند:
- سی تی اسکن شکم با ماده حاجب
نشان دهنده انسداد، اتساع روده یا تغییر مسیر جریان مواد است. - ام آر آی شکم
حساسیت بالایی دارد و برای بررسی چسبندگیهای لگنی مناسب است. - لاپاراسکوپی تشخیصی
دقیقترین روش برای مشاهده مستقیم چسبندگیها است و در صورت نیاز، امکان درمان هم زمان نیز فراهم میکند.
لاپاراسکوپی روده چیست؟
لاپاراسکوپی روده نوعی جراحی کم تهاجمی است که به جای ایجاد برش بزرگ روی شکم، از چند برش کوچک ( 0.5 تا 1 سانتی متر) برای ورود دوربین و ابزارهای جراحی استفاده میشود. این روش از اواخر قرن بیستم به عنوان جایگزین جراحیهای باز مطرح شد و امروزه در درمان بسیاری از بیماری های گوارشی و شکمی از جمله چسبندگی روده کاربرد دارد.
مزایای لاپاراسکوپی روده نسبت به جراحی باز
- کاهش آسیب به بافتهای اطراف
- اسکار کوچکتر و بهبود زیبایی پوست
- کاهش خطر عفونت زخم
- درد کمتر پس از عمل
- مدت زمان کم بستری در بیمارستان
- بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره
بیشتر بدانید: خوردن دارچین بعد از جراحی لاغری؛ مفید است یا مضر؟
روند درمان چسبندگی روده با لاپاراسکوپی روده
1. آماده سازی بیمار
بیمار باید چند ساعت پیش از عمل ناشتا باشد. در برخی موارد، انجام پاکسازی روده ها با ملینها تجویز میشود.
2. بیهوشی کامل
این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام میشود.
3. ورود ابزارها به شکم
پس از ایجاد برشهای کوچک، دوربین لاپاراسکوپ و سایر ابزارها وارد حفره شکم میشوند. گاز CO₂ برای ایجاد فضای کاری داخل شکم تزریق میشود.
4. مشاهده و برش چسبندگیها
جراح چسبندگیهای موجود بین روده ها یا بین روده و سایر اعضای شکمی را مشاهده و به دقت جدا میکند تا انسداد برطرف شود.
5. کنترل خونریزی و خروج ابزارها
پس از رفع چسبندگیها، نواحی جراحی بررسی شده و در صورت نیاز، بخیههایی درونی زده میشود. سپس ابزارها خارج و برش های کوچک پوست بسته میشوند.
مدت زمان بستری و دوره نقاهت
مدت بستری پس از لاپاراسکوپی روده عمدتا 1 تا 3 روز است. بسیاری از بیماران میتوانند طی یک تا دو هفته به فعالیتهای معمول خود بازگردند. با این حال، توصیه میشود در هفته های ابتدایی از بلند کردن اجسام سنگین خودداری شود.
رژیم غذایی بعد از لاپاراسکوپی روده
تغذیه پس از این جراحی نقش مهمی در روند بهبودی دارد:
- شروع با مایعات شفاف در 24 ساعت اول
- اضافه کردن غذاهای نرم مانند سوپ، پوره، تخم مرغ و ماست
- اجتناب از غذاهای نفاخ (لوبیا، کلم، نوشابهها) در هفته اول
- بازگشت تدریجی به رژیم غذایی عادی پس از یک هفته در صورت نبود علائم
عوارض احتمالی لاپاراسکوپی روده
اگرچه لاپاراسکوپی روده روشی ایمن در نظر گرفته میشود، اما مانند هر جراحی دیگری، با ریسکهایی همراه است:
- عفونت در محل برشها یا داخل شکم
- خونریزی داخلی
- آسیب به ارگان های اطراف (روده، مثانه، عروق)
- احتمال چسبندگی مجدد
- نشت از محل بخیههای داخل روده (در موارد خاص)
میزان بروز این عوارض با انتخاب جراح باتجربه و رعایت دقیق مراقبتهای بعد از لاپاراسکوپی روده به حداقل میرسد.
بیشتر بدانید: راه های استپ وزنی بعد از جراحی لاغری چیست؟
چه کسانی کاندید مناسبی برای لاپاراسکوپی روده هستند؟
افرادی که شرایط زیر را دارند، میتوانند گزینه مناسبی برای این روش باشند:
- چسبندگیهای متوسط که منجر به انسداد جزئی روده شدند
- عدم وجود عفونت فعال داخل شکم
- بیمارانی با وضعیت عمومی مناسب برای بیهوشی عمومی
در مواردی که چسبندگی ها وسیع یا چندباره هستند، ممکن است جراحی باز ترجیح داده شود.
سوالات رایج درباره لاپاراسکوپی روده:
آیا لاپاراسکوپی روده باعث از بین رفتن دائمی چسبندگی ها میشود؟
در بسیاری از بیماران، این روش باعث بهبود کامل یا طولانی مدت علائم میشود، اما در برخی موارد، احتمال تشکیل چسبندگی جدید در آینده وجود دارد.
آیا انجام لاپاراسکوپی روده خطرناک است؟
این روش با درصد موفقیت بالا و خطرات پایین انجام میشود، به شرطی که توسط تیم جراحی مجرب انجام گیرد.
دوره نقاهت بعد از لاپاراسکوپی روده چقدر طول میکشد؟
اکثر بیماران طی یک تا دو هفته به حالت عادی بازمیگردند، اما بسته به شرایط جسمی ممکن است طولانی تر باشد.
نتیجه گیری
لاپاراسکوپی روده یک رویکرد نوین و موثر برای درمان چسبندگیهای داخل شکم محسوب میشود. این روش با کاهش میزان تهاجم جراحی، سرعت بهبودی را افزایش داده و احتمال عوارض پس از عمل را به حداقل میرساند. در صورت مواجهه با علائم مزمن شکمی، مشاوره با پزشک متخصص جراحی داخلی دکتر کیوان صابونی و بررسی امکان انجام لاپاراسکوپی میتواند نقش کلیدی در بهبود کیفیت زندگی ایفا کند.