درمان فتق با لاپاراسکوپی یکی از روشهای کم خطر و نوین در علم جراحیهای داخلی است که امروزه جایگاه ویژهای در درمان انواع فتق به دست آورده است. این روش با استفاده از دوربین و ابزارهای خاص جراحی از طریق چند برش کوچک در ناحیه شکم انجام میشود. برخلاف روش جراحی باز که نیاز به برش وسیع تری دارد، لاپاراسکوپی با کمترین آسیب به بافتهای اطراف، ترمیم فتق را ممکن میسازد.
مزایای درمان فتق با لاپاراسکوپی چیست؟
از مهم ترین مزایای لاپاراسکوپی فتق میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد کمتر پس از جراحی: بیماران پس از لاپاراسکوپی درد بسیار کمتری نسبت به جراحی باز تجربه میکنند.
- کاهش خطر عفونت: با توجه به برشهای کوچک، احتمال عفونت در این روش کاهش مییابد.
- بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره: دوران نقاهت کوتاه باعث میشود بیمار بتواند زودتر به کار و زندگی عادی بازگردد.
- نتایج زیبایی بهتر: به دلیل ایجاد برشهای کوچک، جای زخمهای به جا مانده بسیار محدود و نامشهود است.
- کاهش احتمال عود فتق: برخی مطالعات نشان دادهاند که در صورت انجام صحیح، احتمال عود فتق در این روش پایین تر از جراحی باز است.
بیشتر بدانید: درمان ریزش مو بعد از جراحی لاغری: جلوگیری از عوارض آزاردهنده
تفاوت جراحی باز و لاپاراسکوپی فتق
جراحی باز و لاپاراسکوپی دو روش اصلی برای درمان فتق هستند که از نظر نحوه انجام، دوران نقاهت و نتیجه نهایی تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. در جراحی باز، یک برش نسبتا بزرگ روی محل فتق ایجاد میشود و جراح مستقیما بافت فتق را مشاهده و ترمیم میکند. این روش اصولا با بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام میشود و مناسب فتقهای پیچیده یا بسیار بزرگ است.
در مقابل، جراحی لاپاراسکوپی به عنوان یک روش کم تهاجمی، با استفاده از چند برش کوچک روی شکم انجام میشود. در این روش، یک دوربین بسیار ظریف وارد بدن میشود و جراح با مشاهده تصاویر روی مانیتور، اقدام به ترمیم فتق میکند. به دلیل کوچک بودن برشها، درد پس از عمل در لاپاراسکوپی کمتر است و فرد میتواند سریع به زندگی عادی خود بازگردد.
از لحاظ زیبایی نیز لاپاراسکوپی مزیت بیشتری دارد، چرا که جای زخمهای آن بسیار کوچک و کم دیده میشود. همچنین خطر عفونت و ایجاد عوارض بعد از عمل در لاپاراسکوپی معمولا کمتر از جراحی باز است. با این حال، برای برخی بیماران، به خصوص کسانی که سابقه جراحیهای متعدد در شکم دارند، روش باز ممکن است مناسبتر باشد.
بیشتر بدانید: لاپاراسکوپی جراحی چاقی در سنندج
مراحل انجام جراحی لاپاراسکوپی فتق
در فرآیند انجام جراحی لاپاراسکوپی فتق، چند مرحله مشخص وجود دارد:
- بررسی وضعیت بیمار
- آماده کردن شرایط برای بیهوشی: پیش از جراحی، بیمار باید آزمایشهای عمومی و در صورت نیاز بررسیهای اختصاصی انجام دهد. در اکثر موارد لازم است ۶ تا ۸ ساعت ناشتا باشد.
- استفاده از گاز کربن دی اکسید برای ایجاد تورم در شکم: با تزریق گاز دی اکسید کربن به داخل شکم، فضای کافی برای دید بهتر و کار کردن ابزارها فراهم میشود.
- برش لایههای پوست و ورود لاپاراسکوپ: جراح ۳ تا ۴ برش کوچک در ناحیه شکم ایجاد میکند.
- ترمیم فتق: جراح با استفاده از ابزارهای ظریف، بافت فتق را به جای خود برمیگرداند و سپس از مش (توری پزشکی) برای تقویت دیواره شکم استفاده میکند.
- قرار دادن مش و بخیه زدن: پس از پایان کار، گاز تخلیه شده و برشها با بخیه یا چسب مخصوص بسته میشوند.
این مراحل بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه زمان میبرد و بیمار اغلب همان روز یا فردای جراحی ترخیص میشود.
لاپاراسکوپی فتق یک روش تشخیصی است یا درمانی؟
لاپاراسکوپی فتق عمدتا یک روش درمانی محسوب میشود، نه تشخیصی. البته در برخی موارد نادر که پزشک متخصص جراحی داخلی (در سنندج) دکتر کیوان صابونی مطمئن نیست فتق در کجا واقع شده یا فتق قابل لمس نیست، لاپاراسکوپی میتواند به عنوان ابزار تشخیصی نیز به کار رود. با این حال، در اغلب موارد پزشکان ابتدا با معاینه فیزیکی و تصویربرداری (مانند سونوگرافی یا MRI) فتق را تشخیص داده و سپس تصمیم به درمان لاپاراسکوپی میگیرند. بنابراین، کاربرد اصلی این روش، درمان قطعی فتق و ترمیم ناحیه آسیب دیده در دیواره شکم است.
چه کسانی میتوانند لاپاراسکوپی فتق انجام دهند؟
لاپاراسکوپی فتق برای بسیاری از بیماران قابل انجام است، اما شرایطی وجود دارد که این روش را مناسبتر میکند. افرادی که کاندیدای مناسبی برای این نوع جراحی هستند شامل موارد زیر میشوند:
- افرادی با فتق مغبنی دو طرفه
- بیمارانی که قبلا جراحی فتق باز انجام دادهاند و دچار عود شدهاند
- افرادی که خواهان درد کمتر و دوران نقاهت کوتاهی هستند
- افرادی که به سلامتی عمومی خوبی برخوردارند و میتوانند بیهوشی عمومی را تحمل کنند
اما در برخی شرایط خاص، ممکن است لاپاراسکوپی گزینه مناسبی نباشد:
- بیماران با سابقه جراحیهای متعدد در شکم (به دلیل احتمال چسبندگیها)
- افرادی با مشکلات قلبی یا ریوی شدید
- فتقهای بسیار بزرگ یا پیچیده
در نهایت، پزشک متخصص با بررسی وضعیت فرد، بهترین روش جراحی را پیشنهاد خواهد داد.
بیشتر بدانید: علل پا درد بعد از اسلیو معده : بررسی عوارض و درمان آن
دوره نقاهت بعد از لاپاراسکوپی فتق چقدر است؟
یکی از بزرگترین مزایای لاپاراسکوپی، دوره نقاهت کوتاه آن است. در بسیاری از موارد، بیماران میتوانند ظرف ۲ تا ۳ روز فعالیتهای سبک را از سر بگیرند. بازگشت به کار نیز عمدتا بین یک تا دو هفته زمان میبرد.
نکات مهم در دوران نقاهت:
- پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین به مدت ۴ تا ۶ هفته
- مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک
- پیاده روی سبک برای جلوگیری از لخته شدن خون
- رعایت رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از یبوست
- مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائمی مانند تب، ترشح از زخم یا درد شدید
اگرچه هر فرد بسته به شرایط جسمی خود، ممکن است روند بهبودی متفاوتی را تجربه کند، اما در مجموع، لاپاراسکوپی با کاهش زمان استراحت و بازتوانی، گزینهای بسیار مناسب برای افراد فعال و شاغل به شمار میرود.
لاپاراسکوپی فتق چه عوارضی ممکن است ایجاد کند؟
مانند هر روش جراحی، لاپاراسکوپی فتق نیز میتواند با برخی عوارض احتمالی همراه باشد، هرچند این عوارض نادر هستند. آشنایی با این موارد به بیمار کمک میکند تا با آمادگی بیشتری وارد فرآیند درمان شود:
- عفونت محل زخم(گرچه نادر است، اما ممکن است در محل برشها ایجاد شود.)
- خونریزی داخلی یا خارجی
- آسیب به روده یا مثانه (به خصوص در بیماران با سابقه جراحی قبلی شکم)
- ایجاد لخته خون در پاها (ترومبوز وریدی عمقی)
- عود مجدد فتق
- درد مزمن در ناحیه عمل (گاهی ممکن است درد برای هفتهها یا ماهها ادامه یابد.)
با این حال، انتخاب جراح باتجربه و رعایت دقیق دستورات پس از عمل، احتمال بروز این عوارض را به حداقل میرساند.
در نهایت…
جراحی لاپاراسکوپی فتق روشی پیشرفته برای درمان انواع فتق شکمی است که مزایای بسیاری همچون درد کمتر، دوران نقاهت کوتاه تر و زیبایی بیشتر در محل زخم را فراهم میکند. این روش برای اغلب بیماران مناسب است، به ویژه کسانی که به دنبال بهبودی سریع و احتمال عود کمتر هستند. با این حال، انتخاب نهایی روش جراحی باید بر اساس شرایط جسمی، سابقه پزشکی و نظر پزشک متخصص انجام گیرد.